Projecten Cultuurhistorie

Hieronder een kleine greep uit onze Cultuurhistorie projecten.

CHA en waardenbepaling Johan Willem Friso Kazerne, Assen

In juni 2016 voerde het MAB een cultuurhistorische analyse met waardenbepaling uit van de beschermde aanleg van het terrein van de Johan Willem Friso kazerne te Assen. Tevens werd een bouwhistorische verkenning met waardenstelling opgesteld voor vier rijksbeschermde gebouwen op het terrein.
De J.W. Frisokazerne in Assen is wat betreft het Rijksbeschermde deel van het complex een uitzonderlijk goed voorbeeld van een belangrijke fase in de ontwikkelingsgeschiedenis van de kazernebouw tussen 1800 en 1980. Het als Rijksmonument beschermde deel van deze kazerne omvat een drietal kazernes van het lineaire type die in een relatief korte periode naar ontwerp van dezelfde bouwkundige tot stand zijn gekomen. Dit type kazernes is in de late 19de- en vroege 20ste eeuw ook gebouwd in onder meer Ede en Nijmegen.

Project:CHA en waardenbepaling Johan Willem Friso Kazerne
Locatie: Assen
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Bouwhistorische verkenning Openluchtzwembad, Groningen

In de naoorlogse stadsuitbreiding van Groningen, ten zuiden van de binnenstad, werd rond 1950 besloten tot de realisatie van een nieuw zwembadcomplex, ter vervanging van de gemeentelijke bad- en zweminrichting, die in 1881 aan de Kleine Badstraat was gebouwd. Gemeentelijk architect Jac. Koolhaas ontwierp in 1953 de plannen voor het nieuwe bad, dat in 1955 werd geopend. Groningen kreeg hiermee de beschikking over een voor zijn tijd zeer modern en ruim opgezet openluchtzwembad. Grote delen van het terrein en de bebouwing werden in 2011 aangewezen als rijksmonument, als onderdeel van de inventarisatie van naoorlogs erfgoed door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.
Thans is voor het gebouw een partieel renovatie- en restauratieplan in voorbereiding. Ter ondersteuning van dit plan is door Monumenten Advies Bureau, in opdracht van de dienst OCSW van de gemeente Groningen, een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd.

Project:Bouwhistorische verkenning Openluchtzwembad
Locatie: Groningen
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Vesting Grave, 

Momenteel wordt in de provincie Noord-Brabant hard gewerkt aan het promoten en beter beleefbaar maken van de Zuiderwaterlinie, een historische gordel verdedigingswerken, waarvan de voormalige vesting Grave het oostelijke sluitstuk is. In en rond de stad zijn daarvan nog vele sporen aanwezig, maar niet altijd meer goed zichtbaar. Het herstel en beleefbaar maken van de Graafse vestingwerken is niet alleen voor de hele Zuiderwaterlinie van belang, maar kan ook een belangrijke bijdrage leveren bij het verder toeristisch op de kaart zetten van de stad Grave zelf. Een heldere visie op hoe om te gaan met de vesting is dan ook dringend gewenst. In verschillende deelonderzoeken levert het MAB input voor deze visie, allereerst met een uitgebreide ontwikkelingsgeschiedenis en een bestandsopname van de onder- en bovengrondse restanten van de Graafse vestingwerken en militaire gebouwen. Alle restanten worden uitvoerig beschreven en in samenhang geduid. Hierbij worden ook aanbevelingen gedaan voor herstel en reconstructie.

Project:Vesting Grave
Locatie:
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Bouwhistorisch onderzoek met waardestelling Koninklijke Sphinx, Maastricht

In februari 2017 kreeg het Monumenten Advies Bureau van de gemeente Maastricht de opdracht voor het verrichten van een waardestellend bouwhistorisch onderzoek van het gebouwencomplex van de Koninklijke Sphinx, gelegen aan de Boschstraat en Frontensingel in het uiterste noordelijke punt van de binnenstad.
Het markante complex van fabrieksgebouwen uit de periode 1870-1950 staat al geruime tijd leeg. Het onderzochte complex bestaat uit een cluster gebouwen gegroepeerd langs de Frontensingel en een cluster van gebouwen gegroepeerd langs de Boschstraat en daar direct achter op het binnenterrein, dat ooit volledig was bebouwd. Een deel van de gebouwen is beschermd als monument en wacht op een passende herbestemming. Het grootste gebouw van het behouden gebleven deel van het ooit nog veel grotere complex is het zogenaamde Eiffelgebouw, dat thans wordt hersteld en verbouwd ten behoeve van een nieuwe bestemming. Dit gebouw valt niet onder het thans uitgevoerde onderzoek.
De herbestemming van het Sphinx-complex vormt min of meer het sluitstuk van het Belvedère-masterplan, dat al begon in 1977 met de sloop en nieuwbouw (afgerond in 1988) in het Boschstraatkwartier-Oost. Daarna volgde het renoveren van de sluis tussen het Bassin en de Maas, uitbaggeren van de haven, herstel kades en aanleg jachthaven (voltooid in 2002). Dit werd gevolgd door herstel en herbestemming van fabrieksgebouwen bij het Bassin en de sloop van een deel van het Sphinxcomplex, waarna langs de Boschstraat een nieuw bioscoopcomplex van Pathé verrees.

Thans wacht het complex na jaren van leegstand op een mogelijke herbestemming. Om hiervoor de monumentale waarden, ook op detailniveau in beeld te brengen met het oog op behoud ervan binnen te ontwikkelen plannen voor herbestemming, heeft de gemeente Maastricht besloten om een waardestellend bouwhistorisch onderzoek samen te laten stellen dat ook de betekenis en bijzondere geschiedenis van dit complex in beeld moest brengen.

Project:Bouwhistorisch onderzoek met waardestelling Koninklijke Sphinx
Locatie: Maastricht
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Wederopbouw in kaart, Arnhem

Bij de Slag om Arnhem in september 1944 veranderde een groot deel van het binnenstadsgebied in een troosteloze puinhoop. Wat resteerde viel in de periode daarna ten offer aan brandstichting en plundering. Na de bevrijding in april 1945 stond de stad voor de omvangrijke opgave de herbouw ter hand te nemen. 

Hiervoor werd een ambitieus wederopbouwplan ontwikkeld, dat in 1953, na talloze voorontwerpen en concepten een soort van definitief kader vormde waarbinnen de herbouw moest plaats vinden. De wederopbouw van Arnhem was meer dan een herstelplan, ze moest de stad geschikt maken voor de toekomst en het imago geven van een moderne “city”, met alle ruimte voor handel, industrie en verkeer, een modern winkelapparaat, eigentijdse bestuursgebouwen en veel woonruimte. 

Niet alleen belangrijke delen van het centrum, maar ook de singels, het stationsgebied en de wijk rond de Steenstraat kregen een volledig nieuwe gedaante, een moderne infrastructuur en een eigentijdse bebouwing. De wederopbouw bepaalt nog steeds het karakter van deze stadsgebieden en is onderdeel van het collectief geheugen van de stad.

In opdracht van de gemeente Arnhem brengt het Monumenten Advies Bureau via deelgebiedsanalyses de kenmerken en de kwaliteiten van de Arnhemse wederopbouw in kaart. Dat doen we door het verhaal te vertellen van de verwoesting, de planvorming en wat er van terecht is gekomen.  Tevens vindt een waardering van de wederopbouw in dit stadsgebied plaats, zowel van de structuren als van de afzonderlijke gebouwen. De onderzoeksresultaten kunnen worden gebruikt voor het cultuurhistorisch beleid, als onderbouwing voor keuzes omtrent instandhouding en transformatiemogelijkheden. In die zin kan de rapportage ook dienen als input bij actuele en toekomstige herinrichtingsplannen en gebiedsvisies. 


Project:Wederopbouw in kaart
Locatie: Arnhem
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische waardenkaarten, Landelijk

Veel Nederlandse gemeenten beschikken inmiddels over een cultuurhistorische waardenkaart. Zo’n kaart laat zien waar cultuurhistorische waarden voorkomen of zijn te verwachten. Het kan dan gaan om aardkundige, archeologische, historisch-geografische, historisch-bouwkundige, stedenbouwkundige en andere waarden.

De cultuurhistorische waardenkaart wordt gemaakt voor het ontwikkelen van ruimtelijke plannen en voor het formuleren van erfgoedbeleid. Ook is het een belangrijke onderlegger voor de planologische borging in bestemmingsplannen en kan de kaart dienen als inspiratie voor stedenbouwkundig en landschap-architectonisch ontwerp.
Ook toeristisch-recreatieve en lokaalhistorische onderzoeksprojecten vinden veel informatie in de waardenkaart, die zo is ingericht, dat allerlei informatieve kaartbeelden kunnen worden getoond. 

Het Monumenten Advies Bureau heeft meegewerkt aan de waardenkaarten van Coevorden (samen met ADC Heritage), Leiden, Nieuwegein, Vianen en Geldermalsen (samen met RAAP Archeologisch Adviesbureau). Ook verleenden we assistentie bij het maken van de kaarten van de gemeente Nijmegen en Deventer. Op dit moment zijn de kaarten voor de gemeenten Aa en Hunze en Putten in de maak. Voor de gemeente Schijndel wordt een update van een eerder gemaakte Cultuurhistorische waardekaart voorbereid.


Project:Cultuurhistorische waardenkaarten
Locatie: Landelijk
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Historisch onderzoek Wapenpanelen voormalig Ambtshuis , Elst

April 2017 kreeg het Monumenten Advies Bureau van de gemeente Overbetuwe de opdracht om de achttiende-eeuwse wapenpanelen in het oude Ambtshuis in Elst te onderwerpen aan een historisch onderzoek.
Doel van het onderzoek is om na te gaan in welke context de panelen destijds geplaatst zijn in het toenmalige Ambtshuis en om inzicht te krijgen in de geschiedenis, betekenis en waarde van de wandpanelen. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek kan een beslissing genomen worden over het al dan niet terugplaatsen van de wandpanelen in het gebouw.

Project:Historisch onderzoek Wapenpanelen voormalig Ambtshuis
Locatie: Elst
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorisch waardestellen onderzoek Jachtslot Mookerheide, Molenhoek



Project:Cultuurhistorisch waardestellen onderzoek Jachtslot Mookerheide
Locatie: Molenhoek
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Bouw- en cultuurhistorische verkenning met waardestelling TAC gebouw / voormalige PHILIPS kantoor, Eindhoven

In mei 2017 kreeg het Monumenten Advies Bureau opdracht van de Gemeente Eindhoven, sector Ruimtelijke Expertise om een bouw- en cultuurhistorische verkenning met waardestelling uit te voeren van het voormalige Philips kantoorgebouw aan de Gagelstraat 6-8 te Eindhoven.
 
Nadat dit gebouw in 1992 door Philips werd afgestoten werd dit door de Gemeente Eindhoven aangekocht. Hierna heeft het gebouw van 1995 tot 2003 als tijdelijke vestiging van het Van Abbemuseum gefungeerd en sindsdien is Temporary Art Centre in het gebouw gehuisvest. Het gebouw, dat geen beschermde status heeft, ligt binnen het project gebiedsontwikkeling Emmasingelkwadrant. Het projectgebied omvat globaal het gebied tussen de Emmasingel en het Philipsstradion, het vroegere fabrieksterrein van de N.V. Philips Gloeilampenfabriek. Het Monumenten Advies Bureau is gevraagd om een objectief beeld te geven van het gebouw en hierin aanwezige cultuurhistorische waarden.

Het onderzoeken en documenteren van gebouwen waarvan de toekomst nog niet volledig zeker is, is in ieder geval aan te bevelen, enerzijds om duidelijk te krijgen of de betekenis ervan voor de stad een inspanning tot behoud en herbestemming rechtvaardigt en anderzijds omdat ook in het geval sloop uiteindelijk de enige optie blijkt, de historie en betekenis van het gebouw in ieder geval is vastgelegd en het gebouw in zijn laatste gedaante is gedocumenteerd

Project:Bouw- en cultuurhistorische verkenning met waardestelling TAC gebouw / voormalige PHILIPS kantoor
Locatie: Eindhoven
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Erfgoedwaardenkaart , Vianen

Het Monumenten Advies Bureau werkt samen met RAAP Archeologisch Adviesbureau en Bureau Overland aan het opstellen van een Erfgoed Waardenkaart voor de gemeente Vianen. Het opstellen van deze erfgoedwaardenkaart komt voort uit de gemeentelijke erfgoednota 'Eigen weg voor Erfgoed'. De kaart heeft als doel het erfgoed van de gemeente Vianen in beeld te brengen. De informatie in de kaart kan de basis vormen voor toekomstig cultuurhistorisch beleid, erfgoededucatie, recreatie of ruimtelijk ontwerp.

Het MAB neemt in dit onderzoek de inventarisatie van het gebouwd erfgoed voor haar rekening.

Project:Erfgoedwaardenkaart
Locatie: Vianen
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische analyse Landgoed Vrijland, Arnhem

Vrijland is een ontginningslandgoed, dat rond het midden van de negentiende eeuw in de uitgestrekte heidevelden in het noordelijke deel van Arnhem is ontstaan uit particulier initiatief. Het was onderdeel van een hele reeks grote en kleine ontginningen van ondernemende Arnhemmers, die in dit woeste gebied wel brood zagen in mogelijk lucratieve bos- en landbouwactiviteiten. Het ontginningslandgoed diende ook als buiten, voor verschillende opeenvolgende eigenaars. In de nadagen van het landgoed was het
de residentie van enkele adellijke families, tot het in 1919 in handen kwam van de broeders van Mill Hill, die er hun missieklooster stichtten. Uit die tijd dateren de thans onder meer nog de opvallende kapel en een kloostervleugel. In de Tweede Wereldoorlog vestigde de Duitse bezetter zich op het terrein, waarvan het noordelijke deel werd ingericht als onderhoudscentrum van het nabijgelegen vliegveld (Fliegerhorst) Deelen. Na de oorlog keerden de broeders voor korte tijd terug, maar uiteindelijk is Vrijland in gebruik genomen door Defensie.

De vele opeenvolgende gebruikers lieten steeds weer nieuwe sporen achter in het terrein, veelal cultuurhistorisch waardevolle relicten, die het verhaal vertellen van meer dan anderhalve eeuw Arnhemse geschiedenis. De cultuurhistorische analyse  brengt de cultuurhistorische waarden van het landschap van Vrijland, de bijzondere structuren, gebouwen en objecten in beeld en beschrijft deze in hun onderlinge samenhang. De bedoeling is de bijzondere cultuurhistorische waarden een rol te laten spelen in het opstellen
van beheerplannen, de mogelijke aanwijzing als gemeentelijk monument (het noordelijke deel is al als rijksmonument beschermd!) en bij het wekken van publieke belangstelling voor het landgoed.

Project:Cultuurhistorische analyse Landgoed Vrijland
Locatie: Arnhem
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Gebiedsanalyses Apeldoorn, 

Voor de gemeente Apeldoorn is inmiddels een groot aantal gebiedsanalyses samengesteld, die als input dienen voor de nieuwe bestemmingsplannen, die voor diverse gebieden in voorbereiding zijn. De analyses bestaan uit een schets van de ontstaans-, ontwikkelings- en functionele geschiedenis van de gebieden en een overzicht van de belangrijkste fasen in de stedenbouwkundige ontwikkeling. Verder wordt een cultuurhistorische bebouwingskarakteristiek gegeven en bevatten de rapporten het resultaat van een uitvoerige objectinventarisatie, die een beeld geeft  van de in de gebieden aanwezige cultuurhistorische waardevolle bebouwing: rijks- en gemeentelijke monumenten en andere karakteristieke en beeldbepalende objecten, complexen en ensembles.

Inmiddels zijn analyses afgerond voor onder meer de plangebieden Loenen, Hoenderloo, Brinkhorst en Orden, Het Loo en Kerschoten en Apeldoorn Zuid.

Vergelijkbare analyses worden ook uitgevoerd voor de gemeenten Haarlem en Zwolle.

Project:Gebiedsanalyses Apeldoorn
Locatie:
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische Atlas, Leiden

Vanuit de Modernisering Monumentenwet (MoMo) wordt beoogd om cultuurhistorie structureel een plaats te geven binnen bestemmingsplannen. Hiervoor is het noodzakelijk dat cultuurhistorische waarden al in een vroeg stadium van het ruimtelijke proces bekend zijn. Ook speelt cultuurhistorie steeds vaker een inspirerende rol: zowel in het ontwerpproces van delen van de stad, als voor de historisch geïnteresseerde burger. Kennis over van een waardering van het cultuurhistorisch erfgoed -bestaand of verdwenen- is om deze reden noodzakelijk. Daarom ontwikkelt de gemeente Leiden een digitale Cultuurhistorische Atlas. 

In opdracht van de gemeente Leiden werkt het MAB aan verschillende kaartlagen voor de Cultuurhistorisch Atlas Leiden. Met name voor technische ondersteuning is samenwerking gezocht met RAAP Archeologisch Adviesbureau West-Nederland.
De werkzaamheden omvatten het maken van informatiekaarten die de nog aanwezige, maar ook de verdwenen cultuurhistorisch structuren en objecten weergeven, met onder meer de thema's bouwhistorie buiten de singels, religieus erfgoed, historisch straatmeubilair, industrieel erfgoed en naoorlogs erfgoed. In de database worden ook waarderingen opgenomen, zodat het te zijner tijd mogelijk is de kaarten te vertalen naar waarderings- en beleidskaarten.

Project:Cultuurhistorische Atlas
Locatie: Leiden
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische waarden- en beleidsadvieskaart Nieuwegein, 

In de gemeente Nieuwegein wordt gewerkt aan een cultuurhistorische waarden- en beleidsadvieskaart. Met het project wordt invulling gegeven aan de ambities van de gemeente op het gebied van cultuurhistorie.
Cultuurhistorie is één van de vier ontwikkelthema's voor de toekomst van Niewegein, zoals geformuleerd in de Structuurvisie "Nieuwegein verbindt - structuurvisie 2030".
Met de opdracht wordt ook invulling gegeven aa n een beleidslijn op Rijksniveau, namelijk de Modernisering Monumentenzorg (MoMo), waarin wordt gestreefd naar het meewegen van cultuurhistorische belangen in de ruimtelijke ordening, een krachtiger en eenvoudiger regelgeving en het bevorderen van herbestemming. De informatie dient tevens als input voor nieuwe bestemmingsplannen.

Het MAB onderzoekt de module gebouwde omgeving voor de waardenkaart; RAAP Archeologisch Adviesbureau neemt de aardkundige en historisch-geografische aspecten voor zijn rekening. Speciale aandacht is er voor de oude dorpskernen van Jutphaas en Vreeswijk, de restanten van het buitengebied en de moderne stedenbouw van Nieuwegein na 1970.

Project:Cultuurhistorische waarden- en beleidsadvieskaart Nieuwegein
Locatie:
Werkzaamheden:Onderzoek, inventarisatie en advies.
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Onderzoek historische stations, Deventer, Soest, Dalfsen en Nunspeet

Nederland bezit een groot aantal karakteristieke historische stationsgebouwen. De 50 cultuurhistorisch meest waardevolle zijn opgenomen in "De Collectie" van de Nederlandse Spoorwegen. In een grootschalig onderzoeksproject wordt cultuurhistorisch onderzoek gedaan door verschillende bouwhistorische bureaus. Monumenten Advies Bureau neemt het "cluster 1900" voor zijn rekening, met de stations van Deventer, Soest, Dalfsen en Nunspeet. Deze zijn ontstaan in de tijd van nieuwe technische en esthetische ontwikkelingen en tendensen in de Nederlandse architectuurgeschiedenis.
Nieuwe vormen en materialen deden hun intrede, historische bouwstijlen raakten uit de mode. Verschillende stationsgebouwen in het cluster vertonen verwantschap met de contemporaine villa- en landhuisarchitectuur. Aan het cultuurhistorisch onderzoek is ook een waardestelling gekoppeld, die zich richt op kwaliteiten en knelpunten. In november 2012 is de aftrap gemaakt met het station in Deventer. In het voorjaar van 2013 worden de stations van Nunspeet en Dalfsen onderzocht.

Project:Onderzoek historische stations
Locatie: Deventer, Soest, Dalfsen en Nunspeet
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Naoorlogs erfgoed in Nunspeet, 

In de gemeente Nunspeet is gestart met de inventarisatie en beschrijving van een groot aantal gebouwen en complexen uit de periode 1940-1965. Dit naoorlogs erfgoed betreft een selectie uit een eerdere quickscan (uitgevoerd door het Gelders Genootschap) en wordt nu nader onderzocht, beschreven en gwaardeerd in de vorm van redengevende beschrijvingen.

Het is mogelijk dat op grond van de resultaten van dit onderzoek besloten wordt om, volgende de Erfgoedverordening van Nunspeet, deze objecten als gemeentelijk monument aan te wijzen. In het project zijn veel agrarische objecten ogenomen, maar ook scholen, woonhuizen en bedrijfsgebouwen. Samen vormen ze een goed beeld van de naoorlogse bouwkundige ontwikkelingen in de gemeente. 

Project:Naoorlogs erfgoed in Nunspeet
Locatie:
Werkzaamheden:Inventarisatie en beschrijven.
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Inventarisatie karakteristieke objecten, Aalten

Inventarisatie karakteristieke objecten Aalten ten behoeve van planologische bescherming in de bestemmingsplannen. Karakteristieke objecten dragen in belangrijke mate bij aan de cultuurhistorische identiteit van een gebied, stad of dorp. Als deze objecten geen monumentenstatus hebben, kunnen deze in de lijn van Modernisering Monumentenzorg (MoMo) via (nog te actualiseren) bestemmingsplannen planologisch worden beschermd.

Het MAB heeft reeds in diverse gemeentes inventarisaties van karakteristieke panden uitgevoerd, waaronder in Aalten. Op basis van eerdere inventarisatierondes en analyses alsmede hernieuwd veldwerk is een selectie gemaakt van panden, die bepalend en waardevol zijn voor het ruimtelijk beeld en die aanmerkelijke cultuurhistorische waarden bezitten.
De resultaten dienden als input voor nieuwe bestemmingsplannen. Hiermee hebben  het bepalende en waardevolle stedenbouwkundige beeld en de cultuurhistorische kwaliteiten een sterke verankering gekregen.

Project:Inventarisatie karakteristieke objecten
Locatie: Aalten
Werkzaamheden:Onderzoek, inventarisatie en advisering.
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische analyse Stadsdeel- en winkelcentrum Schalkwijk, Haarlem

Het rond 1970 gerealiseerde Winkelcentrum Schalkwijk wacht op een ingrijpende herontwikkeling en renovatie, waarbij het bestaande gebouwencomplex zal worden aangepast en uitgebreid. Ten behoeve van het opstellen van een programma van eisen is vanuit allerlei (ruimtelijke) disciplines input gewenst, zo ook vanuit het perspectief van de cultuurhistorie. Vandaar deze cultuurhistorische analyse, waarin de cultuurhistorische component van het gebied wordt uitgediept. De analyse vertelt in het kort het verhaal van het gebied  aan de hand van een aantal belangrijke ruimtelijke thema’s en beschrijft de belangrijke relicten van de historische ontwikkeling, die we in het onderzoeksgebied kunnen zien. Zowel de historische relicten als het ruimtelijke en stedenbouwkundige karakter van het gebied vormen de cultuurhistorische component  en dragers van het gebied.  De analyse geeft aan de hand van een getrapte waardenstelling
inzicht in de verschillende al dan niet aanwezige historische, architectuurhistorische en historisch-stedenbouwkundige waarden van het gebied en het daarin gelegen complex.


Project:Cultuurhistorische analyse Stadsdeel- en winkelcentrum Schalkwijk
Locatie: Haarlem
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Cultuur- en bouwhistorische verkenning Stationspostgebouw, Den Haag


Het Stationspostgebouw op de kruising van de Rijswijkseweg en Waldorpstraat is een groot T-vormig gebouw met een hoogste punt van ongeveer 45 meter. Het is gebouwd in 1949 door Rijksbouwmeester Kees Bremer. Het gebouw heeft decennia lang een dubbele functie gehad, waarbij een deel van het gebouw dienst deed als postkantoor en een ander deel werd gebruikt voor de verwerking van allerlei vormen van post.
In de periode tussen 1987 en 1991 is het gebouw zowel uit- als inwendig grondig verbouwd, waarbij het huidige uiterlijk van het gebouw tot stand is gekomen.
Ten behoeve van een herinrichting van het terrein en de herbestemming van het voormalige Stationspostgebouw is door Monumenten Advies Bureau, in opdracht van Braaksma en Roos Architectenbureau, een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd.

Project:Cultuur- en bouwhistorische verkenning Stationspostgebouw
Locatie: Den Haag
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische Waardenkaart, Geldermalsen

Samen met RAAP Archeologisch Adviesbureau werkt het Monumenten Advies Bureau aan een cultuurhistorische waardenkaart voor de gemeente Geldermalsen. Het doel van deze cultuurhistorische waardenkaart is een feitelijk, samenhangend, inspirerend en beeldend verhaal over het erfgoed van de gemeente Geldermalsen, dat de basis kan vormen voor toekomstig cultuurhistorisch beleid, recreatie, erfgoededucatie en PR-marketingstrategieën of ruimtelijk ontwerp. Het MAB neemt binnen dit onderzoek de inventarisatie van het gebouwd erfgoed voor haar rekening.

Project:Cultuurhistorische Waardenkaart
Locatie: Geldermalsen
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Monumentengids , Lochem

Op Open Monumentendag 8 september presenteerde de gemeente Lochem tijdens een bijeenkomst in de Nederlands Hervormde kerk in Gorssel de Monumentengids Lochem. CeesJan Frank, auteur van het boek, leidde de presentatie in met een diavoorstelling. Daarna werd het eerste exemplaar aangeboden aan wethouder Jan Kottelenberg.
In de Monumentengids Lochem worden ruim honderd van de belangrijkste monumenten in de gemeente Lochem gepresenteerd en ingeleid door thematische verhalen over het ontstaan van de nederzettingen, de boerderij- en de villabouw.
Het boek is uitgegeven door Stichting Matrijs, in samenwerking met de gemeente Lochem in de serie Monumenten in Gelderland.

Project:Monumentengids
Locatie: Lochem
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Gebiedsanalyses in Zwolle, 

Voor de gemeente Zwolle is inmiddels een groot aantal gebiedsanalyses samengesteld, die als input dienen voor de nieuwe bestemmingsplannen, die voor diverse gebieden in voorbereiding zijn. Ook worden de analyses voor andere ruimtelijke ontwikkelingen gebruikt.

De analyses bestaan uit een schets van de ontstaans-, ontwikkelings- en functionele geschiedenis van de gebieden en een overzicht van de belangrijkste fasen in de stedenbouwkundige ontwikkeling. Verder wordt een cultuurhistorische bebouwingskarakteristiek gegeven en bevatten de rapporten het resultaat van een uitvoerige objectinventarisatie, die een beeld geeft  van de in de gebieden aanwezige cultuurhistorische waardevolle bebouwing: rijks- en gemeentelijke monumenten en andere karakteristieke en beeldbepalende objecten, complexen en ensembles. De cultuurhistorische informatie wordt ook in waardenkaarten inzichtelijk gemaakt.

Inmiddels zijn analyses afgerond voor onder meer de plangebieden Diezerpoort, Frankhuis, Assendorp / Pierik, Ceintuurbaan, Spoorzone, Voorst en Spoolde Zuid. De onderzoeksgebieden Aalanden, Agnietenberg, Berkum (bebouwde kom), Holtenbroek, Westenholte, Wipstrik en Zwolle-Zuid zullen de komende maanden aan bod komen.

Vergelijkbare analyses worden ook uitgevoerd voor de gemeenten Haarlem en Apeldoorn.

Project:Gebiedsanalyses in Zwolle
Locatie:
Werkzaamheden:Onderzoek, inventarisatie, advies.
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorisch onderzoek historische begraafplaatsen, Bronckhorst

Deze analyse doet onderzoek naar de cultuurhistorische betekenis van de historische begraafplaatsen in de gemeente Bronckhorst. Ze brengt de historische ontwikkeling in kaart en spreekt een oordeel uit over de aangetroffen cultuurhistorische waarden. De vraag wordt beantwoord of (en welke delen van) de terreinen in aanmerking komen voor bescherming als gemeentelijk monument. Deze adviezen zijn ook geformuleerd bij de zogenaamde redengevende beschrijvingen, die van elke begraafplaats zijn samengesteld.
               
Tevens is het rapport een inspiratiedocument voor de toekomst van de historische terreinen: hoe gaan we ze in stand houden, welke expertise is nodig, hoe betrekken we de bevolking bij dit belangrijke erfgoed en hoe creëren we draagvlak.


Project:Cultuurhistorisch onderzoek historische begraafplaatsen
Locatie: Bronckhorst
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische input bestemmingsplannen, Haarlem

In het recente verleden maakten wij diverse gebiedsanalyses voor de gemeente Haarlem, als cultuurhistorische input voor bestemmingsplannen. Deze analyses bestaan uit een schets van de ontstaans-, ontwikkelings- en functionele geschiedenis van de gebieden en een overzicht van de belangrijkste fasen in de stedenbouwkundige ontwikkeling. Verder wordt een cultuurhistorische bebouwingskarakteristiek geformuleerd. Tot slot wordt een waardering van het gebied gegeven, waarbij de belangrijkste historische structuren en cultuurhistorisch waardevolle objecten worden benoemd. 
In aanvulling deze analyses worden nu ook de 2e en 3e orde panden in kaart gebracht. In Orde 02 vallen die bouwwerken en complexen, die niet monumentwaardig zijn, dateren van vóór 1950 en vanwege hun hoge architectonische kwaliteit en/of hun plaats in de stedenbouwkundige structuur en/of als toonaangevend element in de gevelwand een belangrijke bijdrage leveren aan het stadsbeeld van het bestemmingsplangebied. In Orde 03 vallen de bouwwerken van voor 1950 van wisselende architectonische kwaliteit, die voor wat schaal en detaillering betreft passen in de gevelwanden, maar geen architectonische of stedenbouwkundige meerwaarde hebben.

Project:Cultuurhistorische input bestemmingsplannen
Locatie: Haarlem
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Bouwhistorische analyse met waardenbepaling De Fundatie , Zwolle

Het museum De Fundatie heeft na eerdere renovaties en aanpassingen bij ingebruikname van het gebouw in 2005 thans het voornemen om het gebouw uit te breiden en zo de mogelijkheden tot exploitatie te verruimen. Hiervoor is door het museum het architectenbureau Bierman/Henket uit Esch uitgenodigd om haar visie op de mogelijkheden tot uitbreiding te geven. Nadat de plannen in begin 2011 concreter werden en het project verder door de gemeente is opgepakt, is vanuit de monumentencommissie de wens geuit om ook een waardestellend bouwhistorisch onderzoek te laten uitvoeren. Deze opdracht werd eind januari 2011 gegeven aan het Monumenten Advies Bureau en omvatte het uitvoeren van een bouw- en architectuurhistorische analyse en het samenstellen van een monumentale waardenbepaling. In de opdracht stond de waardenbepaling van het exterieur en interieur centraal, maar moest tevens worden gekeken naar eventuele gevolgen voor deze waarden door de voorgestelde ingrepen.

Project:Bouwhistorische analyse met waardenbepaling De Fundatie
Locatie: Zwolle
Werkzaamheden:Het uitvoeren van een bouw- en architectuurhistorische analyse en het samenstellen van een monumentale waardenbepaling
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische analyse Stadsdeel- en winkelcentrum Schalkwijk, Haarlem

Het rond 1970 gerealiseerde Winkelcentrum Schalkwijk wacht op een ingrijpende herontwikkeling en renovatie, waarbij het bestaande gebouwencomplex zal worden aangepast en uitgebreid. Ten behoeve van het opstellen van een programma van eisen is vanuit allerlei (ruimtelijke) disciplines input gewenst, zo ook vanuit het perspectief van de cultuurhistorie. Vandaar deze cultuurhistorische analyse, waarin de cultuurhistorische component van het gebied wordt uitgediept. De analyse vertelt in het kort het verhaal van het gebied  aan de hand van een aantal belangrijke ruimtelijke thema’s en beschrijft de belangrijke relicten van de historische ontwikkeling, die we in het onderzoeksgebied kunnen zien. Zowel de historische relicten als het ruimtelijke en stedenbouwkundige karakter van het gebied vormen de cultuurhistorische component  en dragers van het gebied.  De analyse geeft aan de hand van een getrapte waardenstelling
inzicht in de verschillende al dan niet aanwezige historische, architectuurhistorische en historisch-stedenbouwkundige waarden van het gebied en het daarin gelegen complex.


Project:Cultuurhistorische analyse Stadsdeel- en winkelcentrum Schalkwijk
Locatie: Haarlem
Werkzaamheden:
Status:Onderhanden
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische Analyse voormalig fabriekscomplex Bensdorp, Bussum

In 1840 vestigde Bensdorp een cacao- en chocoladefabriek in Amsterdam, aan de Kerkstraat 18 (nu 101). Later vestigde het bedrijf zich op diverse adressen in de hoofdstad. Uiteindelijk is de Amsterdamse vestiging gesloten in 1926.

De oprichter van het concern was Gerardus Bernardus Bensdorp (1812-1882). In 1884 vestigde Bensdorp zich ook in Bussum bij de Herenstraat/Nieuwe Spiegelstraat en het spoor, aan de rand van de toen in ontwikkeling zijnde wijk het Spiegel. De zoon van Gerardus Bensdorp, Louis François Bensdorp, werd directeur van de fabriek in Bussum van 1884 tot 1924. De eerste gebouwen voor de fabriek in Bussum zijn gebouwd in 1884 aan de Nieuwe Spiegelstraat, naar ontwerp van architect: J.F. Everts. Delen hiervan met de restanten van de schoorsteen en het oude ketelhuis zijn in zeer bouwvallige staat behouden gebleven. In 1897 en 1906 volgden diverse vernieuwingen en uitbreidingen.

In opdracht van de gemeente Bussum wordt door het MAB een cultuurhistorisch en bouwtechnisch onderzoek met waardenbepaling uitgevoerd voor het Bensdorp complex.

Project:Cultuurhistorische Analyse voormalig fabriekscomplex Bensdorp
Locatie:Nieuwe Spiegelstraat Bussum
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Actualisering monumentenlijst voormalige gemeente Millingen aan de Rijn, Millingen aan de Rijn

In de tweede helft van 2014 heeft het Monumenten Advies Bureau een actualisering van de monumentenlijst van Millingen aan de Rijn uitgevoerd. Tal van gemeentelijk monumentkandidaten in de bebouwde kom, maar ook daarbuiten, zijn in het veld bekeken. Aan de hand van de bevindingen van het inventarisatiebezoek ter plaatse en een beknopt archief- en bronnenonderzoek is voor deze objecten een redengevende omschrijving opgesteld.

Project:Actualisering monumentenlijst voormalige gemeente Millingen aan de Rijn
Locatie: Millingen aan de Rijn
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Inventarisatie Interbellum, Arnhem

In het kader van de inventarisatie van objecten uit het interbellum in Arnhem is in het zuiden en noorden van deze stad door onze het MAB een aantal panden geïnventariseerd. Het merendeel daarvan vertegenwoordigt dusdanige kwaliteiten dat bescherming als een gemeentelijk monument is geadviseerd. Tegelijk werd een cultuurhistorisch onderzoek uitgevoerd naar de potentiële waarden van het landgoed Oud-Vrijland aan de Koningsweg in Arnhem, waarvan de gebouwen tot 2009 in gebruik waren bij Defensie. Dit gebeurde met het oog op toekomstige ontwikkelingen.

Project:Inventarisatie Interbellum
Locatie: Arnhem
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorische Atlas, Nunspeet

De cultuurhistorische Atlas voor de gemeente Nunspeet is een project van Bureau Overland uit Wageningen. Het MAB levert voor dit project een cultuurhistorische inventarisatie van het gebouwde erfgoed in Nunspeet en teksten over de stedenbouwkundige ontwikkeling van de nederzettingen en verschillende architectuurhistorische thema’s. 

Project:Cultuurhistorische Atlas
Locatie: Nunspeet
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Cultuurhistorisch basisonderzoek Oude Haven en Nieuwe Haven, Spakenburg

Om het gebied van Amersfoort tot Bunschoten-Spakenburg te beschermen tegen hoogwater is Waterschap Vallei en Veluwe in 2014 gestart met de dijkversterking langs de Zuidelijke Randmeren en de Eem. In totaal wordt 22 kilometer dijk tussen Amersfoort en Nijkerk verbeterd, waardoor de dijk een noordwesterstorm van windkracht 11 aankan.
In het kader van dit dijkversterkingsprogramma zullen ook maatregelen tegen hoogwater getroffen worden in de oude dorpskern van Spakenburg. Aangezien de hoogwatervoorzieningen aangelegd zullen worden binnen een gebied dat is aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht, dient bij de inpassing rekening gehouden te worden met de aanwezige cultuurhistorische waarden.

De cultuurhistorische component wordt in dit cultuurhistorisch basisonderzoek uitgediept. Het onderzoek vertelt in het kort het verhaal van het gebied aan de hand van een aantal belangrijke ruimtelijke thema’s en beschrijft de relicten van de historische ontwikkeling, die in het onderzoeksgebied te zien zijn. Zowel de historische relicten als het ruimtelijke en stedenbouwkundige karakter van de dorpskern vormen de cultuurhistorische component en dragers van het gebied.

Project:Cultuurhistorisch basisonderzoek Oude Haven en Nieuwe Haven
Locatie: Spakenburg
Werkzaamheden:
Status:Gereed
Kaart: Zie object op kaart

Monumenten Advies Bureau  |  Bredestraat 1  |  6542 SN Nijmegen  |  E info@monumentenadviesbureau.nl